Spiegeltje aan de wand: heb je ooit echt naar je eigen vulva gekeken?

Brecht Rutgers van der Loeff is de oprichter van Pleisterplaats Levenskunst in Leiden. In haar atelier begeleidt ze mensen bij het maken van unieke lichaamsgipsen. Haar werk raakt aan intimiteit, lichaamsbewustzijn, schaamte en de kunst van het ontmoeten van jezelf. Met aandacht, nieuwsgierigheid en zonder oordeel. Hier vertelt ze ons over de verbinding tussen jou en je eigen vulva.

We leven ons hele leven in hetzelfde lichaam. We verzorgen het, gebruiken het, voelen ermee, genieten ervan. En toch zijn er delen van onszelf die we nauwelijks kennen. Onze vulva bijvoorbeeld.

Wanneer heb je voor het laatst echt naar je vulva gekeken? Niet om te controleren of alles in orde is, niet om iets te beoordelen of te verbeteren, maar gewoon uit nieuwsgierigheid. Voor veel vrouwen komt dat helemaal niet vanzelf. We groeien op met allerlei ideeën over hoe het lichaam van een vrouw eruit zou moeten zien. Via de media, pornografie, schoonheidsidealen en soms ook door wat er thuis juist niet besproken werd.

Maar hoe ziet een normale vulva er eigenlijk uit?

Het antwoord is verrassend eenvoudig: er is niet één normaal uiterlijk. Vulva's verschillen in kleur, vorm, grootte, haar en asymmetrie. De binnenste schaamlippen kunnen naar buiten steken of nauwelijks zichtbaar zijn. Ze kunnen glad, gekreukt, lichtroze of donkerbruin zijn. Net als onze gezichten zijn onze vulva's allemaal anders.

Toch vergelijken veel vrouwen zichzelf met een beeld dat slechts een klein deel van die werkelijkheid laat zien. En als je heel weinig verschillende vulva's hebt gezien, is het makkelijk om te gaan denken dat de jouwe anders is. Dat er iets niet klopt. Of dat hij mooier zou kunnen zijn. Zo kan schaamte zich langzaam ontwikkelen over iets dat volkomen natuurlijk is.

Seksuoloog Ellen Laan en haar collega's onderzochten wat er gebeurt wanneer vrouwen naar beelden van natuurlijke, diverse vulva's kijken. In een onderzoek met 43 vrouwen voelden de vrouwen die een verscheidenheid aan vulva's te zien kregen zich daarna positiever over hun eigen geslachtsorganen. Dat effect was twee weken later nog steeds merkbaar. Een groter onderzoek uit 2025, met 563 vrouwen, toonde ook aan dat kijken naar diverse vulva's het zelfbeeld van de geslachtsorganen kan verbeteren, vooral op de korte termijn. Of die verandering blijft, is nog niet duidelijk.

Een opmerkelijke ontdekking. Want blijkbaar kan alleen al het zien van natuurlijke diversiteit iets veranderen in hoe we naar onszelf kijken. Dus misschien hoeven we ons lichaam niet te veranderen, maar de beelden waarmee we onszelf vergelijken.

In mijn atelier in Leiden maak ik gipsen van vulva's. Een tastbare, driedimensionale weergave van een zeer intiem deel van het lichaam. Maar wat er in mijn atelier gebeurt, gaat over veel meer dan het maken van een kunstwerk.

Een afdruksessie is een ontmoeting met jezelf.

We nemen de tijd. Er is ruimte voor nieuwsgierigheid, gesprek, stilte en alles wat er opkomt. Het gaat niet alleen om kijken, maar ook heel erg om voelen en ervaren. Die ervaring is anders voor elke vrouw. De ene komt voort uit nieuwsgierigheid, de ander wil haar lichaam vieren of een belangrijke levensfase markeren. Soms speelt schaamte een rol, soms een verlangen om weer verbinding te maken met haar eigen lichaam. Wanneer vrouwen hun gips voor het eerst zien, kunnen hun reacties sterk verschillen. Soms zijn ze geraakt. Diep geraakt op een manier die ze niet meteen in woorden kunnen vatten. Soms is er vreugde, speelsheid en verwondering. En vaak is er dat prachtige moment van herkenning: ja, dit ben ik.

Maar gevoelens die nog niet helemaal hun plek hebben gevonden, kunnen ook naar boven komen. Herinneringen, onzekerheid of verdriet. Dat hoort er ook bij. Wat bijzonder is, dat niets hoeft te veranderen. Niets hoeft mooier, kleiner, strakker of anders te zijn. Het gips laat zien wat er is. En dat is precies waar ruimte kan ontstaan om jezelf met nieuwe ogen te zien.

We zijn gewend om naar ons lichaam te kijken in termen van wat beter zou kunnen. We oordelen, vergelijken en corrigeren. Alsof ons lichaam een voortdurend project is dat verbeterd moet worden. 

Maar wat gebeurt er als je daarmee stopt? Dat betekent niet dat je alles aan jezelf mooi moet vinden. Zelfliefde kan ook langzaam veranderen in een nieuwe taak. Nog iets anders waar je in moet slagen. Misschien begint een liefdevolle relatie met je lichaam veel eenvoudiger. Met aandacht. Met gevoel. Met de bereidheid om met nieuwsgierigheid te kijken naar wat er is, zonder er meteen een mening over te hoeven hebben.

Dus pak een spiegel. Neem de tijd. Kijk zonder te haasten en ontdek wat je ziet en voelt. Je kunt iets in jezelf tegenkomen waar je voorheen nooit bij stil bent gaan staan. Want je hoeft je lichaam niet eerst mooi te vinden om er met liefde naar te kijken.