De vruchtbaarheidsperiode: wat moet je weten?

Als je graag kinderen wilt, wil je misschien weten waar je op moet letten. Hoe snel het lukt, verschilt enorm van vrouw tot vrouw. Hier lees je hoe je cyclus werkt, op welke dagen je het meest vruchtbaar bent en welke factoren een rol spelen.

Hoe snel gebeurt dat meestal?

Het is volkomen normaal als het niet meteen lukt. Van alle vrouwen die zwanger willen worden, raakt ongeveer een derde binnen drie maanden zwanger, zo’n 70% binnen zes maanden en 80% binnen een jaar. Als het na een jaar nog steeds niet gelukt is, is dat een goed moment om met je arts of verloskundige te praten. Als je 35 jaar of ouder bent, geldt dit al na zes maanden.

Je cyclus, kort samengevat

Elke maand doorloopt je lichaam een reeks stappen om een zwangerschap mogelijk te maken.

Eerst rijpt er een eicel in je eierstok, terwijl het baarmoederslijmvlies dikker wordt om een mogelijke zwangerschap te ondersteunen. Vervolgens wordt de eicel vrijgegeven: dit is de eisprong. Rond deze tijd ben je het vruchtbaarst. Als de eicel niet wordt bevrucht, stoot je lichaam het baarmoederslijmvlies af en krijg je je menstruatie. Daarna begint de cyclus opnieuw.

De cyclusduur verschilt van vrouw tot vrouw: gemiddeld ongeveer 28 dagen, maar een duur tussen 21 en 35 dagen valt binnen de normale variatie.

Wanneer ben je het vruchtbaarst?

Je vruchtbaarste dagen vallen rond de eisprong. Een eicel kan slechts ongeveer 12 tot 24 uur na het vrijkomen worden bevrucht, maar zaadcellen kunnen enkele dagen in je lichaam overleven. Daarom vergroot seks in de dagen vóór de eisprong, en niet alleen op de dag zelf, je kansen al.

Weet je niet precies wanneer je ovuleert? Om de 2 à 3 dagen seks hebben is een goede vuistregel, aangezien sperma ongeveer zo lang levensvatbaar blijft. Je hoeft niet elke dag seks te hebben om je kansen te vergroten. Een strak schema zorgt vaak voor meer druk in een toch al stressvolle periode, in plaats van dat het helpt.

Het is goed om te weten dat het omgekeerde ook geldt. De eisprong valt niet elke cyclus op dezelfde dag, en kan verschuiven door stress, ziekte, reizen of gewoon van de ene maand op de andere. Dat betekent dat de dagen buiten je vruchtbare periode je kansen op een zwangerschap verlagen, maar ze sluiten het niet volledig uit. Als je om welke reden dan ook je cyclus bijhoudt, is het goed om die onzekerheid in gedachten te houden in plaats van elke dag als een garantie te beschouwen, in welke richting dan ook.

Bepaalde lichaamssignalen kunnen erop wijzen dat de eisprong nadert: afscheiding die helderder en rekbaarder wordt, soms lichte krampen in je onderbuik, en bij sommige vrouwen een lichte stijging van de lichaamstemperatuur kort na de eisprong. Eisprongtesten, die een hormoon in je urine meten, kunnen ook helpen als je dit liever op een meer objectieve manier wilt bijhouden.

Wat beïnvloedt je vruchtbaarheid?

Vruchtbaarheid hangt nooit af van één enkele factor; zowel bij vrouwen als bij mannen spelen verschillende factoren een rol.

• Leeftijd. Vanaf ongeveer 35 jaar neemt de vruchtbaarheid geleidelijk af, en dit effect is bij vrouwen sterker dan bij mannen. Dit betekent niet dat een zwangerschap niet meer mogelijk is; de meeste zwangerschappen op latere leeftijd verlopen zonder problemen, maar het kan wel langer duren.
• Gewicht en voeding. Zowel ondergewicht als overgewicht kan je kansen op een zwangerschap verminderen. Een gezonde, gevarieerde voeding en een foliumzuursupplement worden aanbevolen wanneer je zwanger wilt worden.
• Levensstijl. Roken , alcohol en drugsgebruik hebben allemaal een aantoonbaar negatief effect op de vruchtbaarheid, zowel bij vrouwen als bij mannen. Langdurige stress kan ook je cyclus verstoren, waardoor het moeilijker kan worden om zwanger te worden.
• Werkomgeving. Blootstelling aan bepaalde chemische stoffen, straling of een zeer stressvolle werkomgeving kan tijdelijk invloed hebben op je vruchtbaarheid. Als dit op jou van toepassing is, is het de moeite waard om dit met je werkgever of bedrijfsarts te bespreken.
• Medische factoren. Bepaalde aandoeningen kunnen je cyclus of vruchtbaarheid beïnvloeden, net als bepaalde medicijnen. Als je twijfelt, neem dan altijd contact op met je arts. Hij of zij kan je advies geven en je indien nodig doorverwijzen.
• Voor mannen. Leeftijd speelt bij mannen een minder grote rol dan bij vrouwen, maar ook de levensstijl (voeding, gewicht, roken, alcohol, stress) beïnvloedt de kwaliteit en kwantiteit van het sperma.

Wat als het niet gebeurt?

Soms duurt het gewoon wat langer, zonder dat er iets aan de hand is. Maar als het na een jaar proberen nog niet gelukt is (of na zes maanden als je 35 jaar of ouder bent), is het de moeite waard om dit met je arts of verloskundige te bespreken. Samen met jou en je partner kunnen zij bekijken of verder onderzoek zinvol is.